Xã Tiên Minh

Vụ Mùa 2026 đã bắt đầu với không khí lao động khẩn trương trên khắp các cánh đồng. Qua kiểm tra, thăm đồng của các cơ quan chuyên môn, đến nay, toàn xã đã cấy khoảng 70% diện tích gieo cấy so với kế hoạch 1780 ha. Hiện những diện tích lúa cấy sớm đang bén rễ, hồi xanh và bắt đầu đẻ nhánh mở đầu cho một vụ sản xuất mới với nhiều kỳ vọng về năng suất và chất lượng. Tuy nhiên, cùng với điều kiện thời tiết thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng cũng là thời điểm chuột đồng phát sinh, gây hại mạnh. Đây là đối tượng dịch hại nguy hiểm, có khả năng phá hoại nhanh trên diện rộng nếu không được phát hiện và phòng trừ kịp thời. 

Theo các cơ quan chuyên môn, chuột thường gây hại mạnh vào giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ (khoảng 15-30 ngày sau cấy), nhất là những diện tích gần khu dân cư, bờ vùng, bờ thửa, gò bãi, khu vực có nhiều cỏ dại hoặc nơi còn nhiều hang ổ sau thu hoạch vụ trước. Chuột chủ yếu hoạt động vào chiều tối và ban đêm, cắn phá dảnh lúa non, làm khuyết khóm, giảm mật độ cây trên ruộng. Những ruộng bị chuột gây hại nặng phải cấy dặm nhiều lần, khiến cây sinh trưởng không đồng đều, làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.

Để hạn chế thấp nhất thiệt hại do chuột gây ra, mỗi hộ nông dân cần chủ động kiểm tra đồng ruộng hằng ngày, đặc biệt trong khoảng 20 ngày đầu sau cấy. Khi phát hiện dấu hiệu chuột cắn phá hoặc có hang ổ, cần tổ chức diệt trừ ngay, tránh để chuột sinh sản và lan rộng sang các khu vực lân cận.

Việc phòng, chống chuột cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp tổng hợp. Trong đó, bà con nên thường xuyên đào bắt, hun khói, đổ nước vào hang, sử dụng các loại bẫy cơ học như bẫy bán nguyệt, bẫy lồng, bẫy kẹp tại những nơi chuột thường xuyên qua lại. Đồng thời, phát quang cỏ dại, vệ sinh bờ vùng, bờ thửa, khơi thông dòng chảy, loại bỏ nơi trú ngụ và sinh sản của chuột. Đây là những biện pháp an toàn, thân thiện với môi trường, mang lại hiệu quả cao khi được triển khai thường xuyên.

Đối với việc sử dụng thuốc diệt chuột, người dân cần lựa chọn các loại thuốc sinh học hoặc thuốc nằm trong danh mục được phép lưu hành và sử dụng theo đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Tuyệt đối không sử dụng điện để diệt chuột, không đặt bẫy bằng xung điện hoặc các phương pháp bị pháp luật nghiêm cấm, bởi đây là những hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn cho con người, vật nuôi và có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của công tác phòng, chống chuột là sự tham gia đồng loạt của cả cộng đồng. Nếu chỉ một vài hộ thực hiện riêng lẻ thì chuột sẽ nhanh chóng di chuyển sang khu vực khác và tiếp tục gây hại. Vì vậy, các thôn, tổ sản xuất, hợp tác xã nông nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch, phát động các đợt ra quân diệt chuột tập trung trên toàn cánh đồng, lựa chọn thời điểm thích hợp để tổ chức đồng loạt, góp phần cắt giảm mật độ chuột ngay từ đầu vụ.

Bên cạnh đó, người dân cũng cần nâng cao ý thức bảo vệ thiên địch của chuột như mèo, rắn, cú mèo và một số loài chim ăn thịt; không săn bắt, tận diệt các loài có ích trong tự nhiên. Đây là giải pháp sinh học bền vững, góp phần duy trì cân bằng hệ sinh thái và hỗ trợ kiểm soát quần thể chuột lâu dài.

Cùng với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp, sự chủ động của mỗi hộ nông dân sẽ là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả phòng, chống chuột hại. Thực hiện tốt các biện pháp ngay từ đầu vụ không chỉ giúp bảo vệ từng khóm lúa, từng thửa ruộng mà còn góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng lúa và đảm bảo thắng lợi sản xuất vụ Mùa năm 2026.

Mỗi người dân hãy tích cực tham gia các đợt ra quân diệt chuột, thường xuyên kiểm tra đồng ruộng và phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể tại địa phương trong công tác phòng, chống chuột hại. Hành động sớm, đồng bộ và quyết liệt ngay từ đầu vụ chính là chìa khóa để bảo vệ những cánh đồng lúa xanh tốt, hướng tới một vụ Mùa 2026 bội thu, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao thu nhập cho người nông dân.