Những ngày gần đây, thời tiết nắng nóng kéo dài với nền nhiệt tăng cao, có thời điểm vượt ngưỡng 37 đến 39 độ C, khiến nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe ngày càng gia tăng. Nắng nóng kéo dài không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động, sản xuất của người dân mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác động xấu đến sức khỏe, đặc biệt đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh nền và những người thường xuyên làm việc ngoài trời.Vì vậy, chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng là điều hết sức cần thiết.
Theo các chuyên gia y tế, khi cơ thể phải tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao sẽ rất dễ dẫn tới tình trạng mất nước, rối loạn điện giải, kiệt sức do nóng, say nắng, sốc nhiệt và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, hô hấp, tiêu hóa. Trong những ngày nắng nóng cực đoan, số lượng người nhập viện do các bệnh liên quan đến thời tiết thường có xu hướng gia tăng. Vì vậy, chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng là việc làm cần thiết đối với mỗi người dân.
Một trong những biện pháp quan trọng nhất là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời trong khung giờ nắng gắt, đặc biệt từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Đây là thời điểm cường độ tia cực tím tăng cao, nhiệt độ ngoài trời ở mức nguy hiểm, dễ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu hoạt động liên tục ngoài trời trong thời gian dài. Người dân nên chủ động sắp xếp công việc phù hợp, hạn chế lao động nặng vào thời điểm nhiệt độ cao.
Khi cần ra ngoài, người dân nên trang bị đầy đủ các vật dụng chống nắng như mũ rộng vành, áo chống nắng, kính râm, khẩu trang; ưu tiên mặc quần áo dài tay, rộng rãi, thấm hút mồ hôi tốt và có màu sáng để giảm hấp thụ nhiệt. Đối với người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, người giao hàng…, cần bố trí thời gian nghỉ giải lao hợp lý tại nơi thoáng mát, tránh làm việc liên tục dưới trời nắng gay gắt.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, cơ thể mất nước rất nhanh thông qua việc tiết mồ hôi. Vì vậy, việc bổ sung nước đầy đủ là hết sức cần thiết. Mỗi người nên uống nước thường xuyên, kể cả khi chưa cảm thấy khát; không nên để cơ thể rơi vào tình trạng thiếu nước mới bổ sung. Ngoài nước lọc, có thể sử dụng thêm nước hoa quả, nước oresol hoặc các loại nước bổ sung khoáng chất để bù điện giải cho cơ thể.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng bia, rượu, nước ngọt có gas, cà phê hay các chất kích thích bởi những loại đồ uống này có thể khiến cơ thể mất nước nhanh hơn. Đặc biệt, sau khi đi ngoài trời nắng về, không nên uống nước đá lạnh ngay hoặc tắm nước lạnh đột ngột vì dễ gây sốc nhiệt, ảnh hưởng đến tim mạch và hệ hô hấp.
Bên cạnh việc bổ sung nước, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng cho cơ thể trong mùa hè. Người dân nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các món ăn thanh mát, dễ tiêu hóa; hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng. Đồng thời, cần chú ý đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ăn chín uống sôi để phòng tránh các bệnh đường tiêu hóa thường phát sinh trong mùa nắng nóng.
Đối với trẻ em, phụ huynh cần đặc biệt quan tâm trong dịp nghỉ hè. Không nên để trẻ vui chơi ngoài trời quá lâu dưới nắng nóng, nhất là vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Cần nhắc nhở trẻ uống đủ nước, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý. Bên cạnh đó, phụ huynh cần tăng cường quản lý, giám sát trẻ trong dịp hè, đồng thời trang bị cho trẻ kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, đặc biệt là phòng chống đuối nước.
Người cao tuổi và người mắc các bệnh nền như tim mạch, huyết áp, tiểu đường, hô hấp… cũng là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nắng nóng. Các gia đình cần thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe, nhắc nhở uống thuốc đầy đủ, hạn chế ra ngoài khi thời tiết quá nóng và nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường.
Ngoài ra, việc giữ gìn môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ cũng góp phần giảm ảnh hưởng của nắng nóng đối với sức khỏe. Các gia đình nên mở cửa thông gió hợp lý vào thời điểm mát trong ngày, sử dụng quạt, điều hòa đúng cách để điều chỉnh nhiệt độ phòng phù hợp. Tuy nhiên, không nên để nhiệt độ điều hòa quá thấp so với nhiệt độ ngoài trời vì dễ gây sốc nhiệt khi di chuyển. Đồng thời cần chú ý phòng chống cháy nổ do nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong mùa hè.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, khó thở, tim đập nhanh, co rút cơ, sốt cao hoặc ngất xỉu sau khi tiếp xúc với nắng nóng, người dân cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, bổ sung nước và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời. Việc sơ cứu đúng cách trong những phút đầu có ý nghĩa rất quan trọng, giúp hạn chế những biến chứng nguy hiểm do sốc nhiệt gây ra.
Nắng nóng là hiện tượng thời tiết thường xuyên xảy ra trong mùa hè và có xu hướng diễn biến ngày càng cực đoan do tác động của biến đổi khí hậu. Vì vậy, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình bằng những việc làm thiết thực, đơn giản nhưng hiệu quả. Sự chủ động phòng tránh sẽ góp phần hạn chế những tác động tiêu cực của thời tiết nắng nóng, giúp mỗi người có một mùa hè an toàn, khỏe mạnh và hiệu quả.